Hoe besteed je respectvol aandacht aan relationele en seksuele vorming? – Week van de Lentekriebels

Van 23 tot en met 27 maart 2026 vindt de Week van de Lentekriebels plaats. Tijdens deze nationale projectweek besteden scholen in het speciaal en basisonderwijs extra aandacht aan relationele en seksuele vorming. Maar hoe zorg je ervoor dat je deze thema’s veilig en respectvol bespreekbaar maakt in jouw klas?

Waarom aandacht voor seksualiteit en relaties essentieel is

Kinderen zijn van nature nieuwsgierig en ontdekken overal de wereld om zich heen: thuis, op school, op de BSO of bij de sportvereniging. Op school maken ze vrienden, leren ze omgaan met verschillen, ontdekken ze dat iedereen anders is en ervaren ze soms hun eerste gevoelens van verliefdheid. 

Juist daarom is school een belangrijke plek voor relationele en seksuele vorming. Kinderen hebben hier namelijk allerlei vragen over. Kleuters zijn bijvoorbeeld benieuwd naar het verschil tussen jongens en meisjes of hoe baby’s ontstaan, terwijl oudere kinderen meer willen weten over verliefdheid, puberteit en relaties. 

Door hen betrouwbare informatie te geven die aansluit bij hun leefwereld, help je hen om zich veilig en zelfverzekerd te ontwikkelen.

Thema 2026: respect

Van 23 tot en met 27 maart 2026 staat de Week van de Lentekriebels in het teken van respect. Een thema dat goed past bij wat er nu speelt in onze samenleving. Want respect vormt de basis voor gezonde relaties, gelijkwaardigheid en een veilige omgeving waarin pesten en grensoverschrijdend gedrag geen plaats hebben.

Tijdens deze week leren kinderen wat respectvol gedrag is en hoe je op een positieve manier met elkaar omgaat. Ze ontdekken dat iedereen anders is en dat dat juist waardevol is. Ook leren ze om grenzen te herkennen en te respecteren. Van hun eigen grenzen én die van een ander.

Wanneer kinderen al op jonge leeftijd leren dat iedereen gelijkwaardig is, dat je jezelf mag zijn en dat een ‘nee’ altijd gerespecteerd moet worden, nemen zij die inzichten mee in de rest van hun leven. Zo leggen we samen een belangrijke basis voor een sociaal veilige omgeving en helpen we grensoverschrijdend gedrag voorkomen.

Praktische lestips vanuit Gendi

Ga je aan de slag met lessen over seksualiteit en relaties? Deze praktische lestips van Gendi helpen je op weg: 

• Praat over gender met de gratis kletskaartjes ‘Gender- en seksuele diversiteit’ Bekijk hier.

• Lees (prenten)boeken met een LHBTI+ thema.

• Gebruik de lesideeën op de website van de Week van de Lentekriebels.

• Doe de Kahoot-quiz Lentekriebels voor groep 7-8.

• Download het gratis katern van Kwink voor de Week van de Lentekriebels. 

• Bekijk het filmpje van Tijn de Jong over genderdysforie of een van de films voor de Week van de Lentekriebels van Netwerk Filmeducatie. 

• Beluister het lijflied van Dokter Corrie op YouTube over homoseksualiteit.

Gendi is een initiatief van onze samenwerkingspartner Stichting School & Veiligheid. School & Veiligheid ondersteunt scholen in het bevorderen van de sociale veiligheid met steun van het Ministerie van OCW.

Stichting School & Veiligheid heeft zelf speciale Praatplaten over diversiteit beschikbaar op haar website, waarmee je op een laagdrempelige manier het gesprek op gang brengt. Denk aan verschillen en overeenkomsten tussen mensen, omgaan met elkaar, jezelf kunnen zijn en erbij horen op school en daarbuiten.

Zo betrek je ouders succesvol bij De Week van Lentekriebels

De Week van de Lentekriebels maakt elk jaar veel los. Omdat ouders soms vragen of zorgen hebben, is het belangrijk om hen vroegtijdig bij deze themaweek te betrekken. Goede communicatie zorgt voor begrip en voorkomt onrust. Vertel waarom de lessen belangrijk zijn en hoe deze bijdragen aan een veilig en respectvol klimaat op school.

Onze samenwerkingspartner Stichting School & Veiligheid heeft een aantal tips voor scholen

• Zorg dat de school een duidelijke visie heeft over relationele en seksuele vorming. Dit geeft je houvast in de communicatie naar de ouders toe. 

• Houd voor ogen dat zowel ouders als de school willen dat kinderen respectvol, verantwoordelijk en bewust leren omgaan met zichzelf en de ander. 

• Blijf in verbinding met de ouders. Een fijne band met de ouders en goede communicatie helpt onrust te voorkomen. Heb hierbij ook begrip voor de zorgen die er leven en sta open voor vragen. 

• Bekijk wat het team nodig heeft om met vertrouwen les te geven en een sociaal veilig setting te creëren. 

Lees meer

Blijf het hele jaar door aandacht besteden aan sociale veiligheid

Sociale veiligheid in groepen wordt versterkt als er sprake is van openheid en respectvolle communicatie over gevoelens, grenzen en relaties. Initiatieven waarin relationele en seksuele vorming centraal staan, zoals de Week van de Lentekriebels, dragen hieraan bij.

Door deze initiatieven leren kinderen en jongeren hoe ze respectvol met elkaar omgaan en elkaars grenzen herkennen en respecteren. Het bespreekbaar maken van deze onderwerpen binnen een sociaal veilige omgeving kan grensoverschrijdend gedrag verminderen. Dit heeft een positief effect op de groepsdynamiek en sociale veiligheid. 

Belangrijk is wel dat dit niet eenmalig gebeurt. Het effect wordt versterkt wanneer er meerdere momenten per jaar aandacht wordt besteed aan relationele en seksuele vorming.

Ook het Kenniscentrum Omgaan met Pesten zet zich het hele jaar in voor sociale veiligheid en weerbaarheid. Wij bieden diverse scholingen die professionals helpen bij het creëren van een veilig sociaal klimaat, waaronder:

• Opleiding Sta Sterk trainer
• Opleiding Anti-pestcoördinator
• Bijscholing Hulp bij Pesten en Weerbaarheid
• Training ‘Pesten aanpakken op de BSO’
• Online Workshop ‘Werken met de Toolkit ‘Ik denk me Sterk”

Door deze scholingen ben jij goed voorbereid om te zorgen voor een veilige omgeving waarin kinderen en jongeren zichzelf kunnen zijn en waarin lessen over relationele en seksuele vorming veilig gegeven kunnen worden. 

Samen werken aan weerbaarheid

Kenniscentrum Omgaan met Pesten zet zich al ruim twintig jaar in om kinderen sterker te maken. Ons landelijk team van professioneel opgeleide Sta Sterk trainers werkt door heel Nederland en België om pesten te voorkomen en sociale veiligheid te versterken.

Denk bijvoorbeeld aan de Sta Sterk training en Brugklastraining Stevige Stap, waarin kinderen en jongeren leren grenzen te stellen, zelfverzekerder te zijn en sterker te staan tegen pestgedrag. Wil je het probleem breder aanpakken? Kies dan voor onze Sta Sterk workshops of de antipestprogramma’s Sta Sterk op School of Omgaan met Elkaar. Deze programma’s werken aan een sociaal veilig klimaat door de sociale weerbaarheid van leerlingen te vergroten en versterken de anti-pest houding en groepscohesie. Leerlingen die tegen pesten willen optreden, leren hoe zij effectief kunnen ingrijpen.

Wil jij leren hoe je kinderen en jongeren beter kunt ondersteunen met behulp van de Sta Sterk methodiek? Word dan Sta Sterk trainer! De volgende opleidingsgroep start in april, oktober en november.

Vraag hier de opleidingsbrochure aan.

Samen bouwen we aan een veilige toekomst waarin elk kind en elke jongere zichzelf mag en kan zijn!

Bronnen:

• Week van de Lentekriebels

• Seksuele Opvoeding

• School en Veiligheid

• School en Veiligheid

• Gendi