Samen Sterk: de belangrijke ‘Bronzen Weken’ na de meivakantie

Na de meivakantie breken de Bronzen Weken aan, een tijd waarin het in groepen extra roerig kan zijn en waarin het begeleiden van de groepsdynamiek extra aandacht vraagt. In deze blog delen we graag onze kennis, tips én een passend lespakket dat je gratis kunt aanvragen voor deze periode.

Groepsdynamiek door het jaar heen

Veel groepen hebben zich dit schooljaar op een positieve manier gevormd. Tegelijkertijd zijn er ook groepen waarin, helaas, pestgedrag is ontstaan of blijft doorgaan. Gedurende het hele jaar vraagt de groepsdynamiek telkens opnieuw om aandacht. In de laatste fase van het jaar nemen kinderen afscheid: van het schooljaar, van de groep, van elkaar, en van jou als begeleider. Dat doet iets met hen.

Juist daarom is het belangrijk om in de Bronzen Weken opnieuw te investeren in een fijn en veilig groepsklimaat. Door met elkaar te praten over wat je denkt, voelt en doet, ontstaat er meer begrip. En als kinderen elkaar beter begrijpen, kunnen ze elkaar ook beter helpen. Dat zorgt voor een positieve afsluiting van de periode samen.

De Bronzen Weken

Of je nu met kinderen en jongeren werkt op school, in de BSO binnen de kinderopvang, bij een (sport)vereniging of in het jeugd- en jongerenwerk: de maanden mei en juni brengen hun eigen uitdagingen met zich mee. Het einde van het schooljaar of seizoen komt in zicht. Iedereen verwerkt dat op zijn of haar eigen manier. Dat heeft invloed op de groepssfeer. Jij kunt die positief beïnvloeden.

In de Bronzen Weken kun je bijvoorbeeld het volgende gedrag zien:

• Minder vriendelijkheid en respect in de omgang; afscheid nemen doet pijn, dus nemen kinderen soms afstand op een ongemakkelijke manier.
• Meer kritiek op de organisatie, begeleider, groepsleden of activiteiten die als groep worden ondernomen.
• Sommige kinderen trekken zich juist terug, anderen zoeken extra verbinding en plezier.
• De motivatie om te leren of te presteren neemt af.
• Afspraken worden minder nageleefd, zeker als het gevoel leeft dat “het toch bijna voorbij is”.
• Onrust stijgt: het onbekende van het nieuwe seizoen of schooljaar hangt al in de lucht.
• Vermoeidheid neemt toe, net als de drukte van afsluitende activiteiten.

Vraag jezelf af: Wat zie ik in mijn groep? En hoe ga ik hiermee om?

Het verschil maken of loslaten?

Herken je dat moment dat je denkt: “Ach, ik laat het maar even gaan”? Of juist: “Dit gedrag vraagt om actie”? In de Bronzen Weken ligt de uitdaging in het maken van de juiste keuze tussen ingrijpen of loslaten.

Voor elke organisatie, groepsvorm en activiteit kan de doel van de groep anders zijn:

• Op school staat het vormen van een fijne groep in combinatie met leerprestaties centraal
• Op de BSO wil je kinderen een positieve invulling geven van vrije tijd om zich op allerlei manieren te ontwikkelen in het samenzijn met andere kinderen.
• Op de sportvereniging werken jullie hard als team voor een mooie plek in de competitie.

Houd dit doel van de groep goed voor ogen bij het maken van de keuze tussen in actie komen of loslaten.

Weeg telkens af:

• Brengt loslaten het doel van de groep in gevaar? → Kom in actie.
• Draagt loslaten bij aan het doel van de groep en de Bronzen Weken? → Dan is het oké en kun je loslaten.

Let op: als jij als begeleider plotseling afspraken loslaat, kan dat verwarring veroorzaken. Kinderen en jongeren begrijpen dan waarom de afspraken voor omgang met elkaar opeens minder aandacht van jou krijgen of waarom een activiteit op een andere manier wordt aangepakt. De normen en de aanpak die je het hele seizoen hebt gehanteerd, lijken daarmee weg te vallen. Dat kan normvervaging versterken en onrust in de groep vergroten. Jij gedraagt je anders, dus de kans is groot dat de groep zich ook anders gaat gedragen.

10 tips voor de Bronzen Weken

1. Blijf investeren in voorspelbaarheid en sociale veiligheid.

Houd de normen voor ogen die je samen hebt opgesteld, leef deze voor en stuur bij als deze niet worden opgevolgd. Hanteer zoveel mogelijk dezelfde aanpak, het ritme, de routines en de structuur als in de afgelopen maanden van dit schooljaar of seizoen.

2. Kijk onder het gedrag. Kritiek of gemopper heeft vaak een diepere oorzaak.

Probeer onder het gedrag van de kinderen en jongeren te kijken en te begrijpen wat maakt dat ze mopperen of kritiek uiten. Plaats het binnen het gedrag dat we zien in de bronzen weken. Neem het niet ’te letterlijk’. Je weet na het lezen van deze blog nog beter waar dit vandaan komt. Door de tijd met elkaar als minder mooi of leuk te bestempelen is het gemakkelijker om je daarvan los te maken.

3. Sta boven het groepsgedrag. Observeer met een open houding, benoem wat je ziet en blijf oplossingsgericht.

Probeer boven het gedrag van de groep ’te hangen’ en volg meteen open en nieuwsgierige houding wat er gaande is. Gedrag dat niet past bij de afspraken die jullie hebben gemaakt als groep of waarmee over grenzen van anderen wordt gegaan dien je bespreekbaar te maken. Stel in deze gesprekken de oplossing centraal. Hoe zorgen we met elkaar dat we dit schooljaar of seizoen positief afsluiten voor iedereen?

4. Blik samen terug op het schooljaar en (sport)seizoen)

Kijk terug op het afgelopen schooljaar en seizoen. Benoem individueel en aan de groep wat zij en jullie samen bereikt hebben. Spreek je waardering uit voor de mooie en positieve momenten en de lastige of verdrietige momenten.

5. Laat gevoelens toe

Laat zien dat voelen mag. Geef ruimte en maak zichtbaar dat alle ervaringen en gevoelens er mogen zijn. Stel jezelf kwetsbaar op en nodig uit om openheid en of kwetsbaarheid te tonen. Voor een kind of jongere is het afsluiten van een schooljaar of seizoen, een afsluiting van een belangrijke periode in hun leven. Dat kan zwaar vallen en ook emotioneel zijn. Zeker als zij in een positieve groep een warme en hechte band met elkaar hebben opgebouwd of met jou als begeleider van de groep.

6. Stimuleer plezier

Zie de behoefte van kinderen en jongeren om samen te genieten en plezier te maken, maak hier ruimte voor en stimuleer dit op andere momenten vorm te geven.

7. Heb aandacht voor het individu en de groep

Zorg als begeleider van de groep dat je, net als tijdens de gouden weken, ook nu extra aandacht hebt voor individuele en groepsgesprekken en groepsvormende activiteiten. Dit maakt het nemen van afscheid en afsluiten makkelijker en geeft dit een positieve energie mee.

8. Kijk samen vooruit

Kinderen of jongeren hebben behoefte aan informatie over wat er volgend schooljaar of seizoen gebeurd. Ga er samen over in gesprek of laat alvast dingen zien. Als je opmerkt dat er extra spanningen of onzekerheden spelen, kun je samen met de groep of de betreffende kinderen of jongeren de mogelijkheid bieden om kennis te maken met een nieuwe begeleider, ruimte of groep.

9. Creëer een afsluitritueel

Sluit met aandacht de laatste week of het laatste samenzijn af met een speciaal daarvoor gekozen activiteit of ritueel. Een laatste mooie herinnering met elkaar doet ieder kind of jongere in de groep goed. Hier denken zij vaak nog aan terug als het afscheid eenmaal genomen is.

10. Zorg goed voor jezelf

Zorg voor je eigen energie. In deze laatste periode ‘moet’ je als begeleider van de groep nog van alles, je eigen vermoeidheid kan toenemen en de groep kan extra aandacht vragen van jou als het roeriger is. Daar zet je met meer energie gemakkelijker je schouders onder. Vergeet dus niet om jezelf te blijven opladen.

Spelenderwijs aan de slag met lespakket

Om positieve groepsvorming te stimuleren ontwikkelen wij lespakketten die bestaan uit diverse werkvormen.

Speciaal voor de Dag tegen Pesten ontwikkelden we een nieuw lespakket dat ook perfect past in de Bronzen Weken. Met “Kijk ’s door jullie groepsbril. Zijn jullie een team geworden?” werk je op een laagdrempelige manier aan verbondenheid in de groep.

Het lespakket helpt kinderen en jongeren om stil te staan bij hun rol in de groep. Ze ontdekken hoe hun gedrag invloed heeft op anderen en hoe ze samen kunnen zorgen voor een fijne sfeer. Met praktische werkvormen en opdrachten ga je direct aan de slag.

Het pakket is geschikt voor kinderen van 6 t/m 12 jaar én jongeren van 12 t/m 18 jaar. Je kunt het inzetten op plekken waar kinderen en jongeren samenkomen, zoals in het onderwijs, op de BSO, bij jeugdwerk of (sport)verenigingen.

Creatief aan de slag met werkvormen

Je zet de werkvormen makkelijk in binnen jouw groep. Kies wat past bij de tijd, leeftijd en wat je al doet. In het lespakket zie je per werkvorm voor welke leeftijd deze geschikt is. Pas ze gerust aan, zodat ze aansluiten bij jouw groep.

Ga bijvoorbeeld aan de slag met:

• een teampuzzel, waarin ieder kind een plek krijgt
• de ‘bril van begrip’, waarmee je samen in gesprek gaat
• oefeningen rond steun geven, geïnspireerd door de single van Yara Tetro

Juist in de laatste weken van het schooljaar maak je hiermee het verschil in verbondenheid en sociale veiligheid. Zo werk je bewust toe naar een positieve afsluiting, waarin ieder kind zich gezien en veilig voelt.

Gedachtekracht inzetten in de bronzen weken

Opleidingen voor verschilmakers

Wil jij je specialiseren in interventies rondom sociale veiligheid en weerbaarheid? Bij het Kenniscentrum Omgaan met Pesten bieden we opleidingen voor professionals die écht het verschil willen maken.

Of je nu werkt in het onderwijs, de kinderopvang, jeugdhulp of als zelfstandig coach of trainer – onze opleidingen geven je de kennis, vaardigheden én praktische tools om met vertrouwen aan de slag te gaan.

We hebben een divers aanbod aan opleidingen, waaronder de opleiding tot Sta Sterk trainer, de opleiding tot Anti-pestcoördinator, de bijscholing Hulp bij Pesten en Weerbaarheid, de online workshop Toolkit Ik denk me Sterk en de e-learning Pesten aanpakken op de BSO.

Ook verzorgen wij incompany scholing voor organisaties in onderwijs, kinderopvang en jeugdwerk.

Kijk in de agenda en ontdek welke scholing het beste bij jou past om ook een #verschilmaker te zijn!

Hulp inschakelen van een Sta Sterk trainer

De professionale Sta Sterk trainers van het Kenniscentrum Omgaan met Pesten zijn opgeleid in de Sta Sterk methodiek en werken vanuit hun eigen praktijk, school of organisatie. Ze verzorgen:

• Deskundigheidsbevordering van professionals en vrijwilligers
• Ondersteuning bij sociaal veiligheidsbeleid
• Trainingen voor ouders, verzorgers en opvoeders

Signaleer je hulpvragen?

In de Bronzen Weken zie je vaak dat kinderen en jongeren extra steun nodig hebben. Geef hen een steuntje in de rug om volgend schooljaar of seizoen weerbaarder en met zelfvertrouwen van start te gaan, bijvoorbeeld via:

• De Sta Sterk training
• De Brugklastraining Stevige Stap

Of nodig een Sta Sterk trainer in de groep, op school of andere organisatie uit voor een verdiepingsworkshop, gastles of themabijeenkomst voor ouders, vrijwilligers en professionals.

Onze trainers geven ook Sta Sterk workshops en Feel Fine Online workshops, en antipestprogramma’s zoals Sta Sterk op School en Omgaan met Elkaar.