Symposium over pesten bij Studievereniging Emile in Leiden

In maart 2025 vierde Studievereniging Emile, de studievereniging van Pedagogische Wetenschappen en de Academische Pabo aan de Universiteit Leiden, haar zevende lustrum. Ter gelegenheid daarvan organiseerde de lustrumcommissie een studiegebonden activiteit: een symposium over pesten. Vanuit Kenniscentrum Omgaan met Pesten waren Mirelle Valentijn en Monique Planjer aanwezig. 

In deze blog lees je het verslag van studievereniging Emile over deze bijzondere avond.

Interactief aan de slag met het thema pesten

Tijdens deze avond sprak universitair docent Rik Schalbroek over de relatie tussen pesten en psychoses. Mirelle Valentijn en Monique Planjer waren ook op uitnodiging van Studievereniging Emile aanwezig. 

“Met veel plezier heb ik meegedacht in de voorbereidingen vanuit ons Kenniscentrum Omgaan met Pesten en kom ik als ervaringsdeskundige in de rol van slachtoffer en ouder van een gepest kind mijn eigen verhaal delen op jullie symposium ter gelegenheid van jullie 7e lustrum. Samen met mijn collega Monique Planjer zullen we zorgen voor een waardevolle en leerzame bijdrage, om vanuit jullie studie en toekomstige werk het verschil te maken voor velen.” Mirelle Valentijn, voorafgaand aan het symposium. 

Mirelle deelde als gastspreker haar persoonlijke ervaringen met pesten en ouderpijn. Monique verzorgde een interactieve workshop waarin studenten actief aan de slag gingen met het thema

Verslag van het symposium door Studievereniging Emile

Onderstaande tekst komt uit het verslag van het symposium door Studievereniging Emile

Het kan jullie haast niet ontgaan zijn, al bijna drie weken geleden begon het zevende Lustrum van Emile. Bij dit fantastische Lustrum hoorde ook een studiegebonden activiteit, waarbij de LustrumCommissie een symposium heeft georganiseerd over pesten. Hierbij kwam universitair docent Rik Schalbroek spreken over pesten en psychoses. Ook kwamen er twee sprekers vanuit het Kenniscentrum: Omgaan met Pesten. 

Het symposium heeft een grote indruk achtergelaten en vandaag zullen wij voor degenen die niet aanwezig konden zijn een blog schrijven over het Kenniscentrum: Omgaan met Pesten. Pesten is namelijk een onderwerp dat nog dagelijks voorbij komt en het Kenniscentrum zet zich dag en nacht in om dit vreselijke en helaas veel voorkomende probleem tegen te gaan. 

De oprichting van het Kenniscentrum Omgaan met Pesten

Het symposium begon met het aangrijpende verhaal van ervaringsdeskundige Mirelle Valentijn. Mirelle Valentijn is de stichter van het Kenniscentrum Omgaan met Pesten en nam ons mee in haar verhaal. 

Ze vertelde ons dat het pesten begon op de basisschool. Ze was een klein en jong kind en was al snel het doelwit voor de zogenoemde pesters. Ze was angstig, onzeker, gevoelig en helaas dus ook niet weerbaar voor de nare grapjes en opmerkingen die de pesters maakten. Het pesten gebeurde niet alleen mentaal, maar ook fysiek. Zo vertelde ze dat ze ook wel eens werd ingesloten op het schoolplein, waar de pesters haar om de beurt een tik gaven. 

Met goede hoop vertrok ze naar de middelbare school, alleen maar om daar opnieuw het slachtoffer van – dit keer nog veel heftiger – pesten te worden. Zo vertelde ze dat ze van haar fiets werd getrapt, leerlingen van alle jaarlagen betrokken waren bij het pesten is er één moment dat ze nooit meer zal vergeten. Op een dag werd ze door een grote groep meiden ingesloten die haar lange paardenstaart vasthielden en deze dreigden af te knippen. Mirelle gaf aan dat op haar zwartste dagen en diepste momenten, er zelfs sprake was van doodsgedachten. 

Toen ze als jong volwassene weer gepest werd, deze keer op de werkvloer, raakte ze overspannen en was het tijd om hulp te zoeken. Met behulp van een – in haar eigen woorden – kanjer van een therapeut is ze in regressietherapie geweest. Ze is ander werk gaan doen als docent op het MBO en is teruggegaan naar school voor de studie omgangskunde. 

Ze kwam terecht bij een lezing van Dieta Uyterlinde, een lezing die haar voor altijd bij zou blijven. De lezing ging over het feit dat je door bepaalde vaardigheden aan te leren, weerbaarder kunt zijn tegen pesten. Dit inzicht en de methodiek van Dieta, vormt de basis van de Sta Sterk methodiek die ze gebruiken bij het Kenniscentrum Omgaan met Pesten. In 2002 heeft Mirelle de opleiding bij Dieta gevolgd tot trainer Omgaan met Pesten. Tot de dag vandaag zet zij zich in voor kinderen die te maken krijgen met pesten. 

Wat doet het Kenniscentrum Omgaan met Pesten? 

Het Kenniscentrum Omgaan met Pesten bestond in 2023 uit 1595 professionals en vrijwilligers, wat er ondertussen waarschijnlijk nog meer zijn geworden. Deze professionals en vrijwilligers zetten zich allemaal in voor hetzelfde doel: het maximaal bijdragen aan de preventie en aanpak van pesten. Er is een groot aanbod van verschillende soorten trainingen. Er is een landelijk team met gediplomeerde trainers. 

Vanuit het Kenniscentrum Omgaan met Pesten wordt er bijgedragen aan aan sociale weerbaarheid en veiligheid, door onder andere:

• Het ondersteunen van organisaties bij het voorkomen, tijdig signaleren en oplossen van pesten.
• Het ontwikkelen van preventiepakketten en gratis lespakketten voor onder andere de dag en week tegen pesten.
• Het bevorderen van deskundigheid onder beleidsmakers, professionals en vrijwilligers.

Dit alles en meer moet ervoor zorgen dat pesten wordt aangepakt. Het Kenniscentrum Omgaan met Pesten ontfermt zich niet alleen over het slachtoffer van pesten, maar over alle betrokkenen. Elke betrokkene kan namelijk een verschil maken in sociale weerbaarheid en veiligheid, lang niet alleen het slachtoffer. 

Cijfers over pesten in Nederland

Pesten blijft een serieus probleem in Nederland, en het wordt er helaas niet beter op. Recente cijfers laten zien dat steeds meer kinderen en jongeren ermee te maken krijgen. In het basisonderwijs geeft inmiddels 17% van de leerlingen aan gepest te worden, in het voortgezet onderwijs is dat 9%. 

Wat vooral zorgelijk is, is dat pesten niet alleen vaker voorkomt, maar ook ernstiger en agressiever wordt. Denk aan bedreigingen, buitensluiten en psychisch geweld, dat steeds meer slachtoffers mentaal en emotioneel beschadigt. Vooral online pesten (via sociale media of apps) neemt toe: bijna 1 op de 10 jongeren is daar recent slachtoffer van geweest. 

De impact is groot: meer dan de helft van de gepeste jongeren kampt met psychische klachten zoals somberheid of depressie. Het is duidelijk dat dit geen ‘kinderachtig probleem’ is, maar iets waar scholen, ouders en de samenleving actief iets tegen moeten doen.

Wat kan jij doen tegen pesten? Tips van Mirelle en Monique

Pesten is een groot probleem, maar ook jij kunt iets doen. Of je nu zelf gepest wordt, het ziet gebeuren, of misschien onbewust meedoet. 

• Word je gepest? Praat erover met iemand die je vertrouwt, houd bij wat er gebeurt, en zoek hulp bij een mentor, ouder of hulplijn. Weet: het ligt niet aan jou. 
• Zie je dat iemand anders gepest wordt? Laat diegene niet alleen, steun ze, spreek de pester aan als het veilig is, en meld het bij een volwassene. Al is het maar een blik of een “Ben je oké?”, dat kan veel betekenen. 
• En pest je zelf, of lach je soms mee? Durf dan stil te staan bij je gedrag. Waarom doe je het? Hoe zou jij je voelen als jij in hun schoenen stond? Veranderen kan. Dat begint met inzicht. Jij hebt meer invloed dan je denkt. Een kleine actie van jou kan iemands dag, of zelfs leven, veranderen. 

Vanuit het Kenniscentrum hebben we hier in de lezing veel handvatten voor gekregen. Wat ook heel leuk is om mee te geven, is dat er bij het Kenniscentrum vaak ruimte is voor stagiaires. Hier kan je natuurlijk als de beste leren hoe je alles rondom pesten aanpakt. Als dit je aanspreekt, neem dan zeker even een kijkje op de site van het Kenniscentrum Omgaan met Pesten. 

Het symposium heeft ons geraakt, geïnspireerd én wakker geschud. Pesten is geen ver-van-je-bed-show, het gebeurt overal – misschien zelfs vlak naast je. Maar het mooie is: we hoeven niet machteloos toe te kijken. Of je nu luistert, helpt, spreekt of juist leert om het anders te doen – elke stap telt. 

Het verhaal van Mirelle laat zien dat je, zelfs na de diepste dalen, iets kunt betekenen voor anderen. Laten we die kracht meenemen. Want met aandacht, lef en compassie maken we samen het verschil.

Ook een lezing of themabijeenkomst over pesten organiseren?

Het symposium bij Studievereniging Emile laat zien hoe waardevol het is om samen stil te staan bij sociale veiligheid, weerbaarheid en pesten. Wil jij binnen jouw opleiding, school, organisatie of vereniging ook aandacht besteden aan deze belangrijke thema’s?

Onze ervaren Sta Sterk trainers verzorgen lezingen en themabijeenkomsten over weerbaarheid, groepsdynamiek en pesten. Zij delen kennis, persoonlijke verhalen en praktische handvatten waar deelnemers direct mee aan de slag kunnen.

Over Studievereniging Emile

Studievereniging Emile verbindt studenten Pedagogische Wetenschappen en de Academische Pabo aan de Universiteit Leiden met elkaar én met de praktijk. De vereniging vormt een brug tussen studie, studenten en het werkveld.

Studenten kunnen bij Emile terecht met vragen over hun opleiding en alles wat daarbij komt kijken. Daarnaast ondersteunt Emile hen met de verkoop van studieboeken en samenvattingen.

Wat Emile extra waardevol maakt, is de brede inzet op activiteiten. Met lezingen, symposia en workshops brengt de vereniging haar leden in contact met professionals uit het werkveld. Zo slaan zij actief de brug tussen theorie en praktijk. Natuurlijk is er ook ruimte voor ontspanning, met uitjes, feesten en studiereizen naar het buitenland. Zo combineert Emile inhoudelijke verdieping met verbinding en plezier.